Του Γιάννακα Ιωάννη: Εκδότη του περιοδικού "eWood" -Τριμηνιαία έκδοση στον κλάδο του ξύλου – επίπλου.
Σύμφωνα με το σχέδιο Νόμου της νέας εκπαιδευτικής μεταρρύθμισης του Υπουργείου Παιδείας, που δόθηκε πρόσφατα στη δημοσιότητα και αφορά τις συγχωνεύσεις των ΤΕΙ με τα Πανεπιστημιακά Ιδρύματα, το γνωστό στον κλάδο «Τμήμα Σχεδιασμού και Τεχνολογίας Ξύλου και Επίπλου» των ΤΕΙ Θεσσαλίας με έδρα την Καρδίτσα, παύει να λειτουργεί ως αυτόνομο Τμήμα.
Στην θέση του ιδρύεται ένα νέο Πανεπιστημιακό Τμήμα 5ετούς φοιτήσεως με τίτλο «ΤΜΗΜΑ ΔΑΣΟΛΟΓΙΑΣ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ» που θα υπάγεται στο διευρυμένο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας με δύο αδιευκρίνιστες σε επίπεδο σπουδών κατευθύνσεις, μία της Δασοπονίας και μία των Επιστημών Ξύλου και Σχεδιασμού.
Η αλλαγή αυτή δεν βρίσκει σύμφωνους και ανησυχεί το μεγαλύτερο μέρος της εκπαιδευτικής κοινότητας του σημερινού ΤΕΙ, αλλά και πολλούς φορείς και παράγοντες του κλάδου, που εύλογα προβληματίζονται για τα χαρακτηριστικά και την μελλοντική λειτουργικότητα του νέου Τμήματος.
Κατά κύριο λόγο αυτό οφείλεται στην προχειρότητα με την οποία αντιμετωπίζει το Υπουργείο την βαρύτητα που έχει για τον κλάδο του «ξύλου – επίπλου» το αντικείμενο σπουδών του σημερινού ΤΕΙ αφού στο νέο νομοσχέδιο, δεν διευκρινίζεται το επίπεδο, τα έτη σπουδών, καθώς και το ακριβές γνωστικό αντικείμενο των αποφοίτων.
Η προχειρότητα αυτή φαίνεται και από το ιστορικό του τίτλου του νέου Τμήματος, αφού αρχικά είχε προταθεί ο τίτλος «ΤΜΗΜΑ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΔΑΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ» χωρίς να υπάρχει πουθενά η λέξη «ξύλο» και «έπιπλο».
Αυτό και μόνο ήταν αρκετό για να δημιουργήσει τους πρώτους προβληματισμούς σχετικά με το μέλλον του τμήματος.
Κατόπιν έντονων αντιδράσεων της εκπαιδευτικής κοινότητας και της ΠΟΒΙΣΥΞ (Πανελλήνια Ομοσπονδία Βιοτεχνικών Συνεταιρισμών Ξύλου), εισακούστηκαν έστω οι φωνές τους και μετά από κάποιες επαφές με το Υπουργείο ο τίτλος άλλαξε σε «ΤΜΗΜΑ ΔΑΣΟΛΟΓΙΑΣ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ».
Προστέθηκε δηλαδή θα λέγαμε «με το ζόρι» η λέξη «ξύλο» χωρίς όμως να αναφέρεται πουθενά η λέξη «έπιπλο».
Επομένως, η απουσία του «σχεδιασμού και της τεχνολογίας επίπλου» ως γνωστικού αντικειμένου στο νέο Τμήμα καθώς και οι μέχρι σήμερα χειρισμοί του Υπουργείου, δημιουργούν εύλογα έντονες υποψίες και ανησυχίες για επικείμενη υποβάθμιση.
Παράλληλα και για λόγους που δεν είναι ο κατάλληλος χώρος για να αναλύσουμε, σύμφωνα με το νέο Νομοσχέδιο που προτείνει το Υπ. Παιδείας, τα προγράμματα σπουδών και οι κατευθύνσεις του νέου Τμήματος κινδυνεύουν να καταρτιστούν από άτομα που δεν έχουν καμία σχέση και εμπειρία από τον κλάδο του «ξύλου – επίπλου».
Δεδομένου ότι στην Ελλάδα υπάρχουν ήδη άλλα τέσσερα καθαρά Δασολογικά Τμήματα σε επίπεδο ΑΕΙ-ΤΕΙ, το συγκεκριμένο Τμήμα «Ξύλου – Επίπλου» θεωρούμε πως δεν είχε κανένα λόγο να αλλάξει.
Ο κλάδος του ξύλου σήμερα, δεν νομίζουμε πως χρειάζεται περισσότερους επιστήμονες στην πρωτογενή παραγωγή για να διαχειριστεί τους φυσικούς του πόρους.
Οι υπάρχουσες σχολές για το αντικείμενο αυτό, αρκετές είναι και μια χαρά επιτελούν το έργο τους.
Αντιθέτως και ειδικά σήμερα που έχουμε μπει σε μια εποχή νέων τεχνολογιών και πέραν της κρίσης που βιώνει ο κλάδος, έχει μεγάλη και τεράστια ανάγκη από ειδικά καταρτισμένο προσωπικό στον τομέα της δευτερογενούς παραγωγής και μεταποίησης του ξύλου.
Σήμερα ο παλιός παραδοσιακός τρόπος κατασκευής προϊόντων ξύλου έχει αλλάξει. Τα σημερινά προϊόντα ξύλου βασίζονται σε νέες και εντελώς διαφορετικές τεχνολογίες μηχανημάτων και υλικών. Για την παραγωγή τους ακολουθούνται διαφορετικές διαδικασίες και απαιτούνται σύγχρονες και ειδικές γνώσεις που να συμβαδίζουν με την νέα εποχή.
Τα σύγχρονα ξυλουργικά εργοστάσια χρειάζονται εκπαιδευμένο προσωπικό που θα σκύψει πάνω στο αντικείμενο του σχεδιασμού και της επεξεργασίας του ξύλου και του επίπλου, με κατάρτιση και όραμα, για να δημιουργήσει προϊόντα και υπηρεσίες, που θα μπορούν να σταθούν με αξιώσεις απέναντι σε οποιαδήποτε ανταγωνιστική αγορά.
Αυτός ακριβώς ήταν ο ρόλος και το αντικείμενο του Τμήματος στην Καρδίτσα και μάλιστα ήταν εμφανές πως από την ίδρυση του πριν 20 χρόνια μέχρι και σήμερα, επιτελούσε τον ρόλο αυτό με μεγάλη επιτυχία!
Ο ρόλος αυτός δεν δικαιολογείται να διαφεύγει από τους εισηγητές του νομοσχεδίου, ειδικά μετά τις επαφές και την ενημέρωση τους που όπως αναφέραμε, υπήρξε πάνω στο θέμα αυτό. Επομένως διακρίνεται για ακόμη μια φορά η αδιαφορία και η έλλειψη συναίνεσης των εισηγητών των διαφόρων νομοσχεδίων, κάτι που έχουμε δει και στο παρελθόν εκατοντάδες φορές και σε πολλούς κλάδους.
Αυτό όμως που έχει μεγάλη σημασία είναι πως μετατρέποντας ένα πολύ επιτυχημένο Τμήμα και μάλιστα το μοναδικό με αυτή την ειδικότητα, που υπάρχει σήμερα στην χώρα μας, σε κάτι ουσιαστικά γενικό, αδιευκρίνιστο και αβέβαιο είναι σαν να τορπιλίζεται και το μέλλον του κλάδου.
- Το Τμήμα Σχεδιασμού και Τεχνολογίας Ξύλου και Επίπλου ιδρύθηκε το 1999 μετά από μεγάλη προσπάθεια, του τότε καθηγητή των ΤΕΙ (και σημερινού Ομότιμου) κ. Ιωάννη Κακαρά και των συνεργατών του.
- Από τον πρώτο χρόνο που έβγαλε απόφοιτους το 2004 φάνηκε αμέσως στην αγορά η ανάγκη και το σχετικό κενό που υπήρχε στην εκπαίδευση, καθώς οι απόφοιτοι έγιναν ανάρπαστοι από πολλές και αξιόλογες επιχειρήσεις του κλάδου.
- Με βάση τα στατιστικά του τμήματος, μέχρι σήμερα έχουν αποφοιτήσει πάνω από 1.000 σπουδαστές και το ποσοστό απορροφητικότητας στην αγορά εργασίας πριν μερικά χρόνια ήταν εκπληκτικό, αφού έφτανε το 90%. Από αυτό, το 77% έχει εργασία σχετική με το πτυχίο του. Σήμερα το ποσοστό είναι χαμηλότερο (λόγω κρίσης) αλλά εξακολουθεί να παραμένει από τα υψηλότερα σε σχέση με τον μέσο όρο των νέων πτυχιούχων άλλων Τμημάτων.
- Απόφοιτοι του Τμήματος σταδιοδρομούν με επιτυχία και στο εξωτερικό, πράγμα που δείχνει την υψηλή ποιότητα σπουδών που παρέχονται από την αρχή της ίδρυσης του μέχρι και σήμερα.
- Το Τμήμα διαθέτει στεγασμένους χώρους 3.500 τετρ. μέτρων και μηχανολογικό εξοπλισμό αξίας εκατομμυρίων ευρώ!
- Οι απόφοιτοι διαθέτουν κατοχυρωμένα επαγγελματικά δικαιώματα.
- Υποστηρίζει μεταπτυχιακό πρόγραμμα σπουδών πάνω στο αντικείμενο του ξύλου, που παρακολουθούν πτυχιούχοι από διάφορες άλλες ειδικότητες και Ιδρύματα.
Το ξύλο ως το μοναδικό ανανεώσιμο υλικό της φύσης, σήμερα, με τα νέα εξελιγμένα δομικά προϊόντα του, τραβά το παγκόσμιο ενδιαφέρον όλου του κατασκευαστικού κόσμου, για λόγους που σχετίζονται με το περιβάλλον και την βιωσιμότητα του πλανήτη.
Αυτό θα έπρεπε να το λαμβάνουν σοβαρά υπόψη τους οι εκάστοτε εισηγητές των εκπαιδευτικών προγραμμάτων στη χώρα μας, έτσι ώστε τα νέα προγράμματα σπουδών που αφορούν τις κατασκευές, να μη μονοπωλούνται από το σκυρόδεμα και τον χάλυβα αλλά να συμπεριλαμβάνουν με μεγαλύτερη βαρύτητα και το «υλικό» ξύλο, κάτι που γίνεται ήδη σε πολλές προηγμένες χώρες.
Σήμερα σε όλο τον αναπτυγμένο κόσμο υπάρχουν πάνω από 50 Πανεπιστημιακές σχολές, που υπηρετούν με αφοσίωση το αντικείμενο της τεχνολογίας του ξύλου και ειδικά του σχεδιασμού κατασκευών και προϊόντων με βάση το ξύλο.
Στην χώρα μας ενώ διαθέταμε αντίστοιχα ένα και μοναδικό Τμήμα και ομολογουμένως επιτυχημένο, πάμε χωρίς μάλιστα να γνωρίζουμε -το πώς και το γιατί; να το αλλοιώσουμε και προφανώς να το μετατρέψουμε σε κάτι αβέβαιο, επαναλαμβάνοντας δυστυχώς για μια ακόμη φορά την λαϊκή φράση: -Αυτά μόνο στην Ελλάδα συμβαίνουν!
Ευελπιστούμε πως στο τέλος θα υπάρξει θετική κατάληξη για την βιωσιμότητα του Τμήματος, γιατί ο κλάδος σήμερα το έχει μεγαλύτερη ανάγκη από κάθε άλλη εποχή.
