Οι δακτύλιοι των δένδρων μας δείχνουν το μέγεθος της κλιματικής αλλαγής

Οι επιστήμονες ανακαλύπτουν την κλιματική αλλαγή, μετρώντας το αποτύπωμα άνθρακα στους δακτυλίους των δέντρων!

Μια πρόσφατα δημοσιευμένη μελέτη στο επιστημονικό περιοδικό Nature, περιγράφει μια νέα επαναστατική μέθοδο, για την ακριβέστερη μέτρηση των επιπέδων του διοξειδίου του άνθρακα που απορροφούν τα δέντρα, σε όλη τη διάρκεια της ζωής τους.

Τα δέντρα και τα φυτά, καθώς αναπτύσσονται, απορροφούν το διοξείδιο του άνθρακα που υπάρχει στην ατμόσφαιρα και με τη βοήθεια της φωτοσύνθεσης, το χρησιμοποιούν για να χτίσουν τους ιστούς τους, μετατρέποντάς το σε ένα είδος σακχάρου, που ονομάζεται γλυκόζη. Η διαδικασία αυτή διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο σε όλα τα οικοσυστήματα του πλανήτη μας, γιαυτό και τονίζεται όλο και περισσότερο, στις διεθνείς συμφωνίες για την αποτροπή της κλιματικής αλλαγής, όπως η Συμφωνία των Παρισίων το 2015.

Με τη δενδροφύτευση οι διάφορες κυβερνήσεις ευελπιστούν εν μέρει, ότι τα δένδρα θα απορροφήσουν αρκετό από το διοξείδιο του άνθρακα, που υπάρχει στην ατμόσφαιρα, ώστε να διατηρήσουν την υπερθέρμανση του πλανήτη κάτω από τους δύο βαθμούς Κελσίου και έτσι να αποφευχθούν οι κλιματικές επιπτώσεις. Ωστόσο, παρέμενε μυστήριο πόσο άνθρακα ήταν ικανό να απορροφήσει ένα δέντρο. Τουλάχιστον, αυτά ήταν τα επιστημονικά δεδομένα μέχρι σήμερα.

Όπως αναφέρουν οι επιστήμονες που εκπόνησαν τη μελέτη, αυτό θα μπορούσε να συμβάλει θετικά στο να κατανοήσουμε, πώς ένα δάσος απορροφά τον άνθρακα στην περίπτωση κάποιας κλιματικής αλλαγής και έτσι να βοηθήσει τους υπεύθυνους λήψης αποφάσεων να σχεδιάσουν και να εφαρμόσουν αποτελεσματικότερα μέτρα.

Οι ερευνητές που προέρχονται από ιδρύματα της Σουηδίας, της Ελβετίας και των ΗΠΑ, χρησιμοποίησαν τη μέθοδο NMR προκειμένου να μετρήσουν τις αναλογίες διαφορετικών ισοτύπων που υπάρχουν στο άτομο του άνθρακα και βρίσκονται σε διάφορες θέσεις μέσα στα μόρια της γλυκόζης, που περιέχεται στον κορμό ενός δένδρου.

Η μέθοδος NMR (Πυρηνικού Μαγνητικού Συντονισμού) είναι ένα φυσικό φαινόμενο στο οποίο οι πυρήνες σε ένα μαγνητικό πεδίο απορροφούν και επανεκπέμπουν ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία),

Όταν χρησιμοποίησαν αυτή την τεχνική για να εξετάσουν την κυτταρίνη συγκεκριμένων δακτυλίων, σε διατομές του κορμού ενός δένδρου, ανακάλυψαν ότι ανιχνεύτηκαν διάφορα διακριτά «σήματα» ισοτόπων άνθρακα 12C και άνθρακα 13C τα οποία παρατηρήθηκαν σε συγκεκριμένα σημεία κατά τη διάρκεια της ανάπτυξης των δέντρων.

Το μαύρο πεύκο (Pinus nigra) ήταν ένα από τα είδη δέντρων που χρησιμοποιήθηκαν στη μελέτη. Φωτο: Zeynel Cebeci.

Αυτά τα «σήματα», όπως αναφέρουν οι ερευνητές, αντιστοιχούν σε συγκεκριμένες διεργασίες του μεταβολισμού των δένδρων και τους επιτρέπουν να κατανοήσουν καλύτερα ως προς τον τρόπο που αντιδρούν τα είδη των δέντρων, όταν αλλάζει η περιεκτικότητα του διοξειδίου του άνθρακα που υπάρχει στην ατμόσφαιρα.

Όπως ανέφερε ο ο Thomas Wieloch από το Πανεπιστήμιο Umeå της Σουηδίας.

«Τα στοιχεία που συλλέξαμε από αρκετά είδη δένδρων, δείχνουν ότι οι αναλογίες σε άνθρακα 12C και 13C σε επιμέρους θέσεις, αφήνουν το αποτύπωμα του μεταβολισμού τους, το οποίο φαίνεται να είναι παρόμοιο σε όλα τα είδη των δένδρων». Ο Wieloch εξήγησε ότι τα σήματα μεταβολισμού που ανακάλυψε η ομάδα του, μπορούσαν να εντοπιστούν σε μια ολόκληρη σειρά δακτυλίων στα δέντρα και ενδεχομένως, θα μπορούσαν να ερευνηθούν και σήματα χιλιάδων χρόνων πίσω.

«Η συγκεκριμένη μελέτη δείχνει ότι μπορούμε να εξετάσουμε το μεταβολικό ιστορικό των δένδρων με πολύ υψηλότερη ανάλυση, έτσι ώστε να εντοπίσουμε εάν τα δέντρα εγκλιματίζονται κάτω από τα μεταβαλλόμενα κλιματικά δεδομένα», ανέφερε ο Juergen Schleucher, που και αυτός ανήκει στην ερευνητική ομάδα του Σουηδικού Πανεπιστημίου Umea.

Jürgen Schleucher (αριστερά) και Thomas Wieloch (δεξιά) δίπλα σε φασματοφωτόμετρο NMR. Φωτο: Eva-Maria Diehl

«Το συγκεκριμένο πρόσφατο ερευνητικό δείγμα NMR από το Πανεπιστήμιο Umea θα μπορούσε να έχει ιδιαίτερη σημασία στη δασοκομία, εφόσον θα μπορούσε να δώσει στους ερευνητές των κλιματικών αλλαγών, αρτιότερα δεδομένα για τα μοντέλα που χρησιμοποιούν και να δώσει στους υπεύθυνους λήψης αποφάσεων, νέες ιδέες για το πώς να προσαρμόσουν το πλάνο διαχείρισης των δασών, ώστε να κάνουν πιο ρεαλιστικές εκτιμήσεις για την παραγωγή δέντρων», τόνισε ο Schleucher.

Παράλληλα, πρόσθεσε ότι η ομάδα του με την νέα ανακάλυψη, σκοπεύει να εξετάσει τους φυσιολογικούς μηχανισμούς ανάπτυξης των δένδρων, με την ελπίδα να μάθουν πώς επηρεάζονται από τις αυξανόμενες συγκεντρώσεις διοξειδίου του άνθρακα σε βάθος χρόνου δεκαετιών.

Επιμέλεια κειμένου: eWood Photos: Eva-Maria Diehl, Zeynel Cebeci.