Του Χάρη Παναγιωτίδη: Πολιτικού Μηχανικού και Διευθύνοντα Συμβούλου της interSCALA A.E. Επιμέλεια άρθρου: Γιάννακας Ιωάννης | Εκδότης του eWOOD
Η ζωή πάνω στην γη ποτέ δεν ήταν εύκολη και ο άνθρωπος -με εξαίρεση τον αναπτυγμένο του νου- δεν είναι προικισμένος με φυσικά αμυντικά μέσα ώστε να μπορεί να ανταπεξέλθει στις αντιξοότητες του περιβάλλοντος του.
Οι πρόγονοι μας λοιπόν κατάλαβαν ότι μόνον αν οι κατοικίες τους βρισκόταν σε ψηλότερα και απρόσιτα σημεία, θα μπορούσαν να τους προσφέρουν την απαραίτητη ασφάλεια από τους φυσικούς κινδύνους, όπως τα διάφορα αγρίμια ή την υγρασία του εδάφους.
Κάπως έτσι γεννήθηκε η σκάλα, για να καλύψει την ανάγκη της πρόσβασης στις απρόσιτες αυτές κατοικίες, από τους «νόμιμους» κατόχους τους.
Σήμερα οι ανάγκες μας έχουν αλλάξει, αλλά η φιλοσοφία και η λειτουργικότητα της σκάλας παραμένει η ίδια. Οι ανελκυστήρες μπορεί να προσφέρουν μεγάλη ευκολία χρήσης και τα κεκλιμένα επίπεδα μπορεί να εξυπηρετήσουν ειδικές καταστάσεις, αλλά σε κάθε περίπτωση συνυπάρχουν με μια σκάλα, αφού αυτή αποτελεί τον πλέον αξιόπιστο τρόπο επικοινωνίας μεταξύ δυο ανισοϋψών επιπέδων.
Οι σκάλες είναι αναπόσπαστο λειτουργικό στοιχείο της αρχιτεκτονικής των περισσότερων κτιρίων και βασικός παράγοντας της εσωτερικής διακόσμησης, ειδικά όταν αναπτύσσονται στον ίδιο εσωτερικό κατοικήσιμο χώρο.
Είναι λοιπόν λογικό -κυρίως για τις σκάλες εσωτερικού χώρου στις οποίες αναφέρεται το συγκεκριμένο άρθρο- να απαιτούμε κατασκευές που εκτός από λειτουργικότητα να προσφέρουν εργονομία, ασφάλεια, μεγάλη διάρκεια ζωής, άψογη αισθητική και σωστό φινίρισμα.
Η επιλογή και η κατασκευή της σκάλας αποκτά μεγάλη βαρύτητα και για έναν ακόμη λόγο.
Η σκάλα είναι ένα στοιχείο μη αναλώσιμο, που δεν αντικαθίσταται εύκολα και συνήθως παραμένει στο χώρο για ολόκληρη την διάρκεια της ζωής του κτιρίου. Ένα λάθος λοιπόν, θα στιγματίσει την κατασκευή για πάντα.
Επειδή οι σκάλες αναπτύσσονται στο τρισδιάστατο χώρο, χωρίς να μπορούν να αναλυθούν εύκολα σε επιμέρους ανεξάρτητα επίπεδα -όπως συμβαίνει στα περισσότερα δομικά στοιχεία- η μελέτη τους παρουσιάζει ιδιαίτερη δυσκολία και σε συνδυασμό με την ποικιλία υλικών και σχημάτων που μπορούν λάβουν, οι πιθανότητες παρουσίας σφάλματος αυξάνονται κατακόρυφα.
Πάνω σε αυτό, η σημερινή σύγχρονη τεχνολογία προσφέρει πλήθος εργαλείων, που απλοποιούν και διευκολύνουν τον κατασκευαστή, τόσο κατά το στάδιο της σχεδίασης όσο και στην φάση της παραγωγής.
Ωστόσο παράλληλα με την τεχνολογία αυξάνονται και οι απαιτήσεις της αγοράς.
Εφ’ όσον μέσω των σύγχρονων εργαλείων παρέχονται εξελιγμένες κατασκευαστικές δυνατότητες, επιδίωξη κάθε κατασκευαστή είναι – ή τουλάχιστον θα έπρεπε να είναι – να παρουσιάσει πρωτοποριακά προϊόντα, αψεγάδιαστα και σε σχετικά χαμηλό κοστολόγιο.
Ο δρόμος όμως για να γίνει η παραπάνω επιδίωξη πραγματικότητα είναι δύσκολος και απαιτεί πέρα από τον εκσυγχρονισμό των μέσων, άρτια οργάνωση και συνέπεια απέναντι στον τελικό αποδέκτη – τον πελάτη.
Πρώτες που χάραξαν την πορεία για τον δρόμο αυτό ήταν εταιρείες του εξωτερικού και συγκεκριμένα οι χώρες της Δυτικής Ευρώπης. Εντόπισαν τα σημεία στα οποία η κατασκευή μιας σκάλας μπορεί να παρουσιάσει προβλήματα και φρόντισαν να τροποποιήσουν την διαδικασία παραγωγής, ώστε τα τυχόν προβλήματα να εξαλειφθούν ή απλώς να παρακαμφθούν.
Ο θεμέλιος λίθος της παραγωγικής διαδικασίας μιας σκάλας, είναι οι πρώτες ύλες που θα χρησιμοποιηθούν. Η σωστή επιλογή τους όχι μόνο αναδεικνύει το τελικό προϊόν, αλλά μπορεί να εξοικονομήσει αρκετές εργατοώρες κατά την κατασκευή, αποφεύγοντας τις επιδιορθώσεις λόγω αστοχίας του υλικού.
Το φαινόμενο αυτό δεν είναι έντονο στα μεταλλικά και πλαστικά στοιχεία, των οποίων η παραγωγή μπορεί να αυτοματοποιηθεί εύκολα σε μεγάλο βαθμό, όσο στα ξύλινα μέρη λόγω της ίδιας της φύσης του υλικού και τη απρόβλεπτης συμπεριφοράς του.
Για τον λόγο αυτό οι Ευρωπαϊκές εταιρείες του χώρου στράφηκαν ως επί το πλείστον σε κατασκευές με μεταλλικά ή πλαστικά στοιχεία, ενώ όπου επιβάλλεται η χρήση ξυλείας, τη λύση δίνουν τα panels από συνθετική ή σύνθετη ξυλεία αλλά και panels από μασίφ ξυλεία, αποτελούμενα όμως από πολλά μικρότερα τεμάχια ώστε να εξουδετερώνονται οι εσωτερικές τάσεις του υλικού και να είναι εύκολη η επιλογή και η απομάκρυνση των ακατάλληλων τεμαχίων. Με τον τρόπο αυτό επιτυγχάνεται μείωση των εργατικών, και καλύτερη εκμετάλλευση των πρώτων υλών με άμεση συνέπεια την αύξηση της ποιότητας και την μείωση του κόστους παραγωγής.
Σημαντική αιτία σφαλμάτων είναι επίσης και ο ανθρώπινος παράγοντας.
Ακόμη και στις πιο μικρές επιχειρήσεις εμπλέκονται παραπάνω από δύο άτομα στην παραγωγική διαδικασία. Καθ’ όλη την φάση της παραγωγής οι ενέργειες των ατόμων αυτών πρέπει να γίνονται με προσοχή και να συγκλίνουν μεταξύ τους, προς αποφυγήν λαθών και ασυνεννοησίας. Η εμπειρία, η εξειδίκευση και η εκπαίδευση του προσωπικού συμβάλλει θετικά στην μείωση των λαθών, αλλά η προσωπικότητα του κάθε ατόμου επηρεάζεται από πολύπλοκες παραμέτρους, που καθιστούν αδύνατη την πρόβλεψη όλων των λανθασμένων ενεργειών που οφείλονται στον ανθρώπινο παράγοντα.
Στο παραπάνω πρόβλημα οι Ευρωπαϊκές εταιρείες έδωσαν λύση, απλοποιώντας τις κατασκευές με δύο τρόπους:
- Δημιούργησαν μία σειρά πρότυπων μοντέλων διαφορετικού design, για να μπορούν να καλύψουν την ανάγκη διακόσμησης κάθε χώρου, έτσι ώστε να μην χρειάζεται ειδικός σχεδιασμός για κάθε σκάλα ξεχωριστά.
- Ομαδοποίησαν τα στοιχεία του κάθε μοντέλου για να γίνει η διαδικασία παραγωγής γραμμική και επαναλαμβανόμενη περιορίζοντας την ανθρώπινη παρέμβαση.
Την τελική εικόνα του προϊόντος συμπληρώνει το άψογο φινίρισμα που επιτυγχάνεται με την χρήση σύγχρονου εξοπλισμού και καμπίνων βαφής.
Όλα τα παραπάνω οδηγούν στην επίτευξη του στόχου που τέθηκε για πρωτοποριακά προϊόντα, αψεγάδιαστα σε σχετικά χαμηλό κοστολόγιο και είναι αλήθεια ότι οι Ευρωπαϊκές εταιρείες έθεσαν τον πήχη του ανταγωνισμού σε πολύ υψηλά επίπεδα.
Εξετάζοντας μία σκάλα βιομηχανικού τύπου, όπως περιγράφηκε παραπάνω, διαπιστώνουμε την τελειότητα στην κατασκευή, παράλληλα όμως με την ολοκληρωτική απουσία της προσωπικής παρέμβασης στο τελικό προϊόν. Κάθε κομμάτι ενός μοντέλου σκάλας είναι πανομοιότυπο με οποιοδήποτε άλλο του ίδιου είδους και ελάχιστα οι προτιμήσεις του πελάτη επηρεάζουν το αισθητικό αποτέλεσμα.
Αυτό ακριβώς είναι και το στοιχείο που θυσιάζεται στον βωμό της τελειότητας.
Πόσο σημαντική είναι όμως αυτή η θυσία;
Όπως προαναφέρθηκε οι σκάλες εσωτερικού χώρου είναι βασικός παράγοντας της εσωτερικής διακόσμησης και η διακόσμηση είναι προσωπική υπόθεση. Με την απόλυτη τυποποίηση, η ιδιαιτερότητα της σκάλας περιορίζεται στην επιλογή κάποιου συγκεκριμένου μοντέλου και δεν προβάλει τα στοιχεία της ιδιοσυγκρασίας του κατόχου της, όπως οφείλει κάθε στοιχείο της διακόσμησης.
Επίσης ο αυστηρά εντός συγκεκριμένων προδιαγραφών σχεδιασμός μιας τυποποιημένης σκάλας, μπορεί να εξασφαλίζει ιδανική εργονομία, καταλαμβάνει όμως υποχρεωτικά συγκεκριμένο χώρο από το κτίριο περιορίζοντας σημαντικά τις δυνατότητες ελιγμών για την διαρρύθμιση του χώρου γύρω από την σκάλα.
Τέλος κάθε περιοχή της Ελλάδας διαθέτει το δικό της αρχιτεκτονικό ύφος, που οφείλουμε να το σεβαστούμε. Τα παραδοσιακά στοιχεία της κλασσικής διακόσμησης, μαρτυρούν την ιστορία του τόπου μας και πάνω σ’ αυτά πρέπει να προσθέσουμε το δικό μας κομμάτι της σύγχρονης εποχής ως λογική συνέχεια τους, αντί να τα αντικαθιστούμε με ξενόφερτους νεωτερισμούς.
Είναι λοιπόν μονόδρομος προς την τελειότητα η απόλυτη τυποποίηση;
Για να κατασκευασθούν σκάλες που διαθέτουν ξεχωριστό ύφος και μοναδικότητα, πρέπει να γίνουμε ανεκτικοί σε κατασκευαστικές ατέλειες, είτε μικρές είτε μεγάλες;
Η αλήθεια είναι κάπου στην μέση.
Τα μηνύματα που έρχονται από το εξωτερικό τείνουν στην πρώτη κατεύθυνση, σίγουρα όμως μπορεί μια κλασική γραμμή παραγωγής σκαλών να δεχθεί σημαντικές βελτιώσεις ώστε να μηδενίσει τις ατέλειες και τα λάθη χωρίς να θυσιάσει την ιδιαιτερότητα και τον χαρακτήρα των κατασκευών.
- Με προσεκτική επιλογή της ξυλείας, σωστή ξήρανση και προ-επεξεργασία μπορούμε να εξασφαλίσουμε την σωστή συμπεριφορά του ξύλου, χωρίς να χρειαστεί να καταφύγουμε σε λύσεις συνθετικής ή σύνθετης ξυλείας.
- Με πιο μελετημένη εκμετάλλευση των πρώτων υλών μπορούν επίσης να μειωθούν οι φύρες και κατά συνέπεια τα κοστολόγια.
- Με εκπαιδευμένο και έμπειρο προσωπικό και με διαρκή επίβλεψη του έργου, μπορούν να πραγματοποιηθούν και οι πιο εξεζητημένες ειδικές κατασκευές χωρίς σημαντικά προβλήματα.
- Με συνεχείς μετρήσεις και ελέγχους σε όλη την φάση της παραγωγής, τα όποια προβλήματα θα αντιμετωπισθούν πριν λάβουν μεγάλη έκταση.
Ο μηχανολογικός εξοπλισμός σε συνδυασμό με την απόλυτη τυποποίηση μπορούν να αυξήσουν την παραγωγικότητα μιας επιχείρησης, την ποιότητα του προϊόντος και να ελαχιστοποιήσουν τα προβλήματα της.
Την κάνουν όμως λιγότερο ευέλικτη στις προτιμήσεις του πελάτη παρά το γεγονός, ότι αυτός πρέπει να έχει τον τελικό λόγο.
Πιο ειδικά οι σκάλες εσωτερικού χώρου θα πρέπει να εναρμονιστούν και να προσαρμοσθούν στον χώρο και όχι το αντίθετο. Σίγουρα δεν είναι ο ευκολότερος δρόμος, είναι όμως ο μοναδικός που οδηγεί σε πραγματικά αξιόλογες κατασκευές.
Για περισσότερες πληροφορίες επισκεφθείτε την ιστοσελίδα της interSCALA:
www.interscala.gr
